Il meglio della ricerca, il buono della natura
Najlepsze z badań, dobro z natury

Zaparcie u dzieci



Co warto wiedzieć o zaparciu u dzieci?




Zaparcie stolca jest bardzo częstą dolegliwością, z jaką rodzice lub opiekunowie zmagają się w trakcie opieki nad dziećmi, a następnie zgłaszają się z prośbą o pomoc do lekarza. Częstość występowania zaparć u dzieci zależy od różnych czynników, takich jak: wiek, płeć, sposobu żywienia, warunki ekonomiczne, aktywność fizyczna i inne.

Najczęściej problem zaparcia występuje u dzieci w wieku od 2. do 4. roku, tj. w okresie, kiedy dziecko uczy się kontroli wypróżnień. U większości pociech (90-95%) zaparcie jest związane z wyżej wymienionymi czynnikami, czyli tzw. zaparcie czynnościowe. Problem związany z chorobą organiczną (nowotwory, wady wrodzone, itp.) stwierdza się u niewielu dzieci.1

Objawami niepokojącymi, które mogą świadczyć o problemie zaparć u dziecka są:

  • nie więcej niż dwa wypróżnienia w tygodniu,
  • popuszczanie stolca u dziecka, które wcześniej miało nad tym kontrolę,
  • bolesne wypróżniania,
  • zbite stolce,
  • stolce o dużej objętości.2

Kiedy nie jesteśmy w stanie poradzić sobie sami w domu z rozwiązaniem problemu zaparcia, należy zgłosić się do poradni celem zbadania dziecka i wykonania diagnostyki w tym kierunku. Zależnie od potrzeby lekarz może zlecić, badania laboratoryjne, badania obrazowe oraz ewentualnie szczegółowe badania czynnościowe. Aczkolwiek nie zawsze są one konieczne, ponieważ bardzo często niefarmakologiczne leczenie zaparcia czynnościowego przynosi dobre efekty.

Bardzo ważnym elementem leczenia niefarmakologicznego jest edukacja opiekuna oraz samego dziecka w zakresie:

  • diety bogatej w błonnik,
  • regularnej aktywności fizycznej,
  • treningu defekacyjnego (regularne uczęszczanie do toalety o stałych porach dnia),
  • ćwiczeń relaksacyjnych,
  • ewentualnie możliwości objęcia dziecka opieką psychologiczną lub psychiatryczną.

Niezwykle istotną, choć niejednokrotnie kwestionowaną sprawą jest zwrócenie uwagi na odpowiednie nawadnianie dziecka. Najczęściej proponowane napoje ze względu na skuteczność, to woda, soki i kompoty.

Codzienna dieta powinna być rozłożona na pięć posiłków podawanych o stałych porach.

W diecie małych pacjentów należy zwrócić uwagę na produkty nie tylko zalecane ale również przeciwwskazane w zaparciu czynnościowym.

Do produktów zalecanych zaliczamy: ciemne pieczywo, kasza, otręby, jaja, chude mięso, mleko i jego przetwory, owoce, warzywa.

Produktami przeciwwskazanymi są wyroby z pieczywa jasnego, śmietana, tłuste mięsa i wędliny, czarne jagody, słodycze (czekolada), warzywa wzdymające (np. groch).

Kiedy zawiodą powyższe terapie, a w szczególności dieta i aktywność fizyczna oraz ewentualna praca z psychologiem, konieczne jest wdrożenie leczenia farmakologicznego.

Na podstawie wieloletnich obserwacji i badań klinicznych stwierdzono, że w leczeniu farmakologicznym zaparć najskuteczniejsze, bezpieczne i coraz częściej stosowane są czynniki isoosmotyczne stymulujące naturalną pracę jelit. Przede wszystkim polietyneloglikol (PEG) – w literaturze znany jako makrogol.3

Główną zaletą tej terapii jest fakt, że czynnik ten nie wchłania się oraz nie podlega fermentacji w przewodzie pokarmowym, a w związku z tym nie zaburza naturalnej flory jelitowej dziecka.

Według aktualnych europejskich i amerykańskich  wytycznych z 2014 r.  (ESPGHAN i NASPGHAN*), makrogol (PEG 3350) powinien był włączony do leczenia jako pierwszy:

  • W przypadku dzieci z zaparciem stolca jako pierwszy powinien być włączony do leczenia preparat zawierający makrogol w dawce 1-1,5g/kg/dobę przez 3-6 dni.
  • W leczeniu podtrzymującym makrogol powinien być stosowany w dawce 0,4g/kg/dobę.
  • Leczenie powinno trwać przynajmniej 2 miesiące. Po ustąpieniu objawów zaparcia stolca, leki powinny być podawane jeszcze przez 1 miesiąc i odstawiane stopniowo.

 

Więcej informacji na stronie: http://www.dicopeg.pl/

Piśmiennictwo: 1. Postępowanie w zaparciu czynnościowym stolca u dzieci i młodzieży. Prof. dr hab. med. Mieczysława Czerwionka-Szaflarska Katedra i Klinika Pediatrii, Alergologii i Gastroenterologii Collegium Medicum im. Ludwika Rydygiera w Bydgoszczy Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. 2. Diagnostyka i leczenie czynnościowego zaparcia stolca u dzieci – wytyczne ESPGHAN i NASPGHAN 2014, opracowanie: Diana Kamińska. 3. Differences in Taste between Two Polyethylene Glycol Preparations Maria M. Szojda, Chris J.J. Mulder, Richelle J.F. Felt-Bersma Department of Gastroenterology and Hepatology, University Medical Centre, Amsterdam, The Netherlands.

*Europejskie Towarzystwo Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci (ESPGHAN); Północnoamerykańskie Towarzystwo Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci (NASPGHAN)